"Η λύση της εξαγοράς είναι η πιο συνηθισμένη διέξοδος από μια επιχείρηση"
Του Γιώργου Κουκούνη
Ο σκοπός της καταχώρισης μιας εταιρείας με περισσότερα από ένα μέλη είναι η συνένωση των οικονομικών πόρων, της εμπειρίας και των επιχειρηματικών δεξιοτήτων με στόχο τη μεγιστοποίηση του κέρδους υπέρ κάθε προσώπου που επενδύει κεφάλαια στην εταιρεία. Η εταιρεία αποτελεί ξεχωριστή νομική οντότητα, αυτόνομη και ανεξάρτητη από τα μέλη, τους μετόχους, τους διευθυντές και τον γραμματέα της. Τα πρόσωπα που είναι επιφορτισμένα με τη διαχείριση της εταιρείας ασκούν τον έλεγχο και την εξουσία επί των υποθέσεών της και έχουν την υποχρέωση και το καθήκον να ενεργούν με καλή πίστη προς όφελος της εταιρείας στο σύνολό της. Δεν επιτρέπεται να ενεργούν ή να λαμβάνουν αποφάσεις με σκοπό την απόκτηση προσωπικού οφέλους σε βάρος των υπόλοιπων μελών της εταιρείας και ιδίως της μειοψηφίας, ακόμη και αν ελέγχουν την πλειοψηφία των ψήφων.
Είναι αυτονόητο ότι σε κάθε εταιρεία οι αποφάσεις λαμβάνονται στις γενικές συνελεύσεις και η μειοψηφία οφείλει να τις σέβεται και να τις ακολουθεί. Ωστόσο, όταν η πλειοψηφία των μελών ενεργεί κατά τρόπο που παραβιάζει τα νόμιμα δικαιώματα και τα συμφέροντα της μειοψηφίας, η τελευταία έχει το δικαίωμα να ζητήσει προστασία και ένδικα μέσα από το Δικαστήριο. Ο εταιρικός νόμος παρέχει το δικαίωμα στα μέλη της μειοψηφίας να διεκδικήσουν από το Δικαστήριο ένα από τα ακόλουθα ένδικα μέσα: (α) να διατάξει τον τερματισμό των κατασταλτικών πράξεων της πλειοψηφίας και να ρυθμίσει τη διαδικασία σύμφωνα με την οποία θα λαμβάνονται οι αποφάσεις στο μέλλον, (β) να διατάξει την εξαγορά των μετοχών των μελών της μειοψηφίας από άλλα μέλη ή την εταιρεία, και (γ) να εκδώσει διαταγή για τη διάλυση της εταιρείας με την αιτιολογία ότι αυτό είναι σωστό και δίκαιο.
Η ομαλή λειτουργία μιας εταιρείας προϋποθέτει την τήρηση των διατάξεων του καταστατικού και τη δίκαιη μεταχείριση των μελών της. Όταν η πλειοψηφία κυριαρχεί στη διαδικασία των γενικών συνελεύσεων παραβιάζοντας τα δικαιώματα της μειοψηφίας και προωθώντας τα δικά της συμφέροντα ως πλειοψηφία των μελών, αγνοεί τρεις βασικές νόμιμες προσδοκίες της μειοψηφίας: (α) απόκτηση κέρδους από την επένδυσή τους, (β) σημαντικό ρόλο και συμμετοχή στη διαχείριση της εταιρείας και (γ) αναλογικό μερίδιο στα κέρδη. Σκοπός της προαναφερθείσας συμπεριφοράς της πλειοψηφίας είναι να απομονώσει τη μειοψηφία, να την εκδιώξει από την εταιρεία και να ελαχιστοποιήσει το ενδιαφέρον της για συμμετοχή στη διαχείριση των εταιρικών υποθέσεων. Τέτοιες τεχνικές περιλαμβάνουν την άρνηση παροχής μερισμάτων, τη δαπάνη των κερδών της εταιρείας σε δυσανάλογα μεγάλους μισθούς και μπόνους για τους διευθυντές, την απόλυση διευθυντών ή υπαλλήλων της εταιρείας, την απόκρυψη πληροφοριών από τη μειοψηφία, το μαγείρεμα των βιβλίων και ουσιαστικά τη στέρηση της δυνατότητας της μειοψηφίας να εκλέξει ενεργό εκπρόσωπο στο διοικητικό συμβούλιο.
Υπό τις προαναφερθείσες συνθήκες, το ένδικο μέσο της εξαγοράς θεωρείται από τα δικαστήρια ως η συνηθέστερη επιλογή εξόδου για τα μέλη της μειοψηφίας. Η άποψη αυτή βασίζεται στο δίκαιο της καθαρής θέσης και συνάδει με τα ένδικα μέσα που προβλέπει ο νόμος. Ωστόσο, η εντολή εξαγοράς είναι αποτελεσματική μόνο εάν η τιμή είναι δίκαιη. Ο όρος "δίκαιη τιμή" έχει ερμηνευθεί από τα δικαστήρια ότι σημαίνει ότι ένα καταπιεσμένο μέλος της μειοψηφίας δικαιούται την αγοραία αξία των μετοχών του.
Σε απόφαση που εξέδωσε το Ανώτατο Δικαστήριο στις 19.1.2022, το Δικαστήριο ανέφερε ότι τα άρθρα του εταιρικού δικαίου δεν επεκτείνουν το δικαίωμα ενός μετόχου μειοψηφίας να ζητήσει την εξαγορά των μετοχών του από τρίτους που δεν είναι μέτοχοι της εταιρείας. Το Δικαστήριο επικύρωσε την πρωτόδικη απόφαση ότι ο αιτών έχει την υποχρέωση να προσδιορίσει επακριβώς το ένδικο μέσο που επιδιώκει και ότι διαφορετικά η διαδικασία είναι εσφαλμένη, συμπεριλαμβανομένης της εντολής εξαγοράς μετόχου μειοψηφίας από μη μέτοχο της εταιρείας.
Ο Γιώργος Κουκούνης είναι δικηγόρος που ασκεί το επάγγελμα στη Λάρνακα και ιδρυτής της εταιρείας GEORGE COUCOUNIS LLC, Advocates & Legal Consultants, [EMAIL PROTECTED]
[/P]Τα περιεχόμενα αυτού του άρθρου συμπεριλαμβανομένων των σχετικών εικόνων ανήκουν στην Cyprus Mail
Οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται είναι του συγγραφέα και/ή της Cyprus Mail
Πηγή
