-
.
- English
Από την Alison Demangeon και τον Youssef Tazouti
Τι λέει η επιστήμη για ένα σύστημα που μετρά περισσότερα από 100 χρόνια
Περπατήστε σε οποιοδήποτε βιβλιοπωλείο αυτές τις μέρες και θα βρείτε άφθονα βιβλία και παιχνίδια με την επωνυμία Μοντεσσόρι. Γεννημένες στις αρχές του 20ού αιώνα, οι μέθοδοι διδασκαλίας Μοντεσσόρι απολαμβάνουν αυξανόμενης δημοτικότητας στην Ευρώπη τα τελευταία 20 χρόνια.
Αλλά τι μας λέει η επιστήμη για την αποτελεσματικότητα της εκπαίδευσης Μοντεσσόρι σε σύγκριση με άλλες μορφές διδασκαλίας; Είναι η μέθοδος, η οποία αριθμεί πλέον περισσότερα από 100 χρόνια ζωής, ακόμα σχετική με τη σύγχρονη ζωή;
Βασισμένη σε μια σειρά από βασικές αρχές, η εκπαίδευση Μοντεσσόρι πιστεύει ότι τα παιδιά θα μάθουν καλύτερα αν τους εμπιστευτούμε περισσότερη ελευθερία. Το πρόγραμμα σπουδών της χωρίζεται σε διάφορους τομείς ανακάλυψης αφιερωμένους στην πρακτική και αισθητηριακή ζωή, τις γλώσσες και τα μαθηματικά. Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι τα παιδιά εργάζονται σε ομάδες πολλαπλών ηλικιών ανάλογα με το στάδιο ανάπτυξής τους.
Ο εξοπλισμός της τάξης ενθαρρύνει το αίσθημα ανεξαρτησίας των παιδιών δίνοντάς τους τη δυνατότητα να διορθώνονται μόνα τους. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, ο δάσκαλος είναι εκεί για να παρακολουθεί το παιδί, να ανταποκρίνεται στις ανάγκες του, να το στηρίζει στις πρωτοβουλίες του και να το ανακατευθύνει αν χρειαστεί.
Τα υλικά της Μοντεσσόρι εμπλέκουν πολλές αισθήσεις, ιδίως την αφή και την όραση.
Ένα εμβληματικό κομμάτι της εργαλειοθήκης της Μοντεσσόρι είναι τα φυσικά γράμματα. Κατασκευασμένα από τραχύ υλικό, όπως το γυαλόχαρτο, επιτρέπουν στα παιδιά να ψηλαφίσουν τις γραμμές των αλφαβητικών γραμμάτων μέσω της αφής και στη συνέχεια να τα προφέρουν. Το ίδιο ισχύει και για τα σύνολα των φυσικώς απτών αριθμών. Μέσω της όρασης και του χειρισμού, τα παιδιά μπορούν έτσι να ενισχύσουν την κατανόηση των δεσμών μεταξύ της χωρικής και της μαθηματικής αναπαράστασης ενός αριθμού.
Και αντίθετα με τη δημοφιλή πεποίθηση, Μοντεσσόρι δεν σημαίνει απεριόριστη ελευθερία. Η τάξη διέπεται από ένα σύνολο κανόνων, οι οποίοι επιβάλλονται προσεκτικά από τους ενήλικες του σχολείου. Οι μαθητές στα σχολεία Μοντεσσόρι δεν λαμβάνουν ούτε ανταμοιβές ούτε τιμωρίες, γεγονός που συμβάλλει στην υποστήριξη της συνεργασίας των μαθητών, ενώ παράλληλα ενθαρρύνει τα εσωτερικά κίνητρα.
Φαίνεται ότι η μέθοδος διδασκαλίας Μοντεσσόρι έχει όλα τα συστατικά για να υπερασπιστεί την εκπαίδευση και την ψυχολογική ανάπτυξη ενός παιδιού. Μελέτες που έχουν διεξαχθεί τα τελευταία 30 χρόνια φαίνεται να υποστηρίζουν αυτή την άποψη, υποδηλώνοντας ότι διάφορες πτυχές των μεθόδων διδασκαλίας Μοντεσσόρι θα μπορούσαν να ωφελήσουν τις γνωστικές ικανότητες, τις κοινωνικές δεξιότητες, τη δημιουργικότητα, την αισθητικοκινητική ανάπτυξη και τα ακαδημαϊκά αποτελέσματα των παιδιών
Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν έχει υπάρξει καμία ολοκληρωμένη μελέτη που να είναι σε θέση να εξάγει πραγματικά συμπεράσματα σχετικά με τα αποτελέσματα των μεθόδων διδασκαλίας Μοντεσσόρι. Η πρόσφατη έρευνά μας κάνει ακριβώς αυτό
Τα αποτελέσματα αυτής της μετα-ανάλυσης δείχνουν ότι οι μέθοδοι διδασκαλίας Μοντεσσόρι έχουν σημαντικές θετικές επιπτώσεις στις κοινωνικές δεξιότητες και στα σχολικά αποτελέσματα. Σε σύγκριση με άλλες μορφές διδασκαλίας, η προσέγγιση της Μοντεσσόρι επιτρέπει στους μαθητές να αντιλαμβάνονται καλύτερα τις κοινωνικές καταστάσεις, να επιλύουν κοινωνικά προβλήματα και να μπαίνουν στη θέση των άλλων. Διάφορα χαρακτηριστικά της προσέγγισης της Μοντεσσόρι πιστεύεται ότι ενθαρρύνουν την ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων, όπως η αποτίμηση της συνεργασίας έναντι του ανταγωνισμού και η ενθάρρυνση του αμοιβαίου σεβασμού και του μοιράσματος.
Η Μοντεσσόρι συμβάλλει επίσης σημαντικά στη βελτίωση των αποτελεσμάτων των μαθητών στα μαθηματικά, την ανάγνωση, τη γραφή και άλλα μαθήματα. Η συμβολή αυτή συνδέεται με τα πολυαισθητηριακά και αυτοδιορθούμενα υλικά στην τάξη, αλλά και με την απουσία τιμωριών και ανταμοιβών, που ενθαρρύνουν τα εσωτερικά κίνητρα των παιδιών.
Ο αντίκτυπος της παιδαγωγικής Μοντεσσόρι σε άλλους τομείς δεν ήταν αξιοσημείωτος. Για παράδειγμα, η μέθοδος διδασκαλίας ωφέλησε ελάχιστα τις γνωστικές δεξιότητες, οι οποίες περιλαμβάνουν τη μνήμη, την αναστολή, το εύρος προσοχής, τον προγραμματισμό καθώς και το IQ. Αυτό θα μπορούσε να οφείλεται στο γεγονός ότι τα παιδιά είναι πιο πιθανό να εξασκούν τις γνωστικές τους δεξιότητες μέσω των ίδιων των σχολικών εργασιών και όχι μέσω μιας συγκεκριμένης μεθόδου διδασκαλίας.
Τα παιδιά παρουσίασαν επίσης μια άνοδο στη δημιουργικότητα, αλλά όχι μια άνοδο που θα θεωρούσαμε σημαντική. Τέτοια αποτελέσματα συγκρούονται με την ευρέως διαδεδομένη αφήγηση ότι η ολιστική προσέγγιση της μοντεσσοριανής εκπαίδευσης ενισχύει τη δημιουργική ανάπτυξη των παιδιών περισσότερο από τη συμβατική σχολική εκπαίδευση. Ωστόσο, δεδομένου ότι υπήρχαν μόνο τέσσερις μελέτες για το θέμα, οφείλουμε να προσεγγίσουμε αυτά τα συμπεράσματα με κάποια επιφύλαξη.
Η εκπαίδευση Μοντεσσόρι είχε μια ήπια επίδραση σε αυτό που είναι γνωστό ως αισθητικοκινητική μάθηση - την ικανότητα του μωρού και του παιδιού να εκτελεί όλο και πιο ακριβείς και ηθελημένες χειρονομίες και κινήσεις από τον ένα έως τους 36 μήνες. Και πάλι, χρειάζονται περισσότερες έρευνες επί του θέματος.
Συνολικά, οι επιπτώσεις της μοντεσσοριανής εκπαίδευσης στην ανάπτυξη και τη μάθηση των παιδιών ποικίλλουν από χαμηλές έως υψηλές. Η μελλοντική έρευνα θα ωφεληθεί από τον έλεγχο περισσότερων μεταβλητών, όπως το κοινωνικοοικονομικό υπόβαθρο των οικογενειών ή ο βαθμός εφαρμογής των μεθόδων διδασκαλίας Μοντεσσόρι. Πράγματι, όπως έχουν δείξει διάφορες μελέτες, φαίνεται ότι μια ολιστική προσέγγιση αυτής της μεθόδου είναι πιο αποτελεσματική από τη μερική χρήση της.
ΟΔΗΓΟΣ ΣΧΟΛΕΙΩΝ 2024
Τα περιεχόμενα αυτού του άρθρου, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών εικόνων, ανήκουν στην Cyprus Mail
Οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται είναι αυτές του συγγραφέα ή/και της Cyprus Mail
Πηγή
